Groene Pioniers is een project van mondelinge geschiedenis of oral history, ter aanvulling van het bestaande maar sterk versnipperde erfgoed van ecologische, 'groene’ activisten. De doelstelling is het in kaart brengen van het bestaande erfgoed en de creatie en duurzame bewaring van nieuw erfgoed in de vorm van interviews.
Het project richt zich niet naar de politieke emanatie van het ecologisme (Agalev, Groen, Ecolo) maar naar de brede lokale basis van de milieubescherming. In nauwe samenwerking met partners uit de beweging zoals Bond Beter Leefmilieu en Natuurpunt proberen we een overzicht te maken van het erfgoed van de circa drieduizend meestal lokale actiegroepen en netwerken, en dit aan te vullen door een reeks directe getuigen aan het woord te laten.
Het project gaat hiermee een aantal uitdagingen aan die nauw samenhangen met de aard van de groene beweging als een sociale beweging. Deze beweging heeft vaak het karakter van losse netwerken, eerder dan van strak georganiseerde organisaties. Dat heeft uiteraard een weerslag op het nagelaten erfgoed, dat erg versnipperd is geraakt.
Daarnaast zijn groene bewegingen eerder informeel van aard. Het gaat dan om groepen individuen die spontaan samenkomen en acties ondernemen. Deze vormen van activisme laten minder vaak materiële sporen na, maar bestaan hoofdzakelijk als herinneringen van de betrokkenen. Daarom wil project Groene Pioniers de natuurbeschermers van het eerste uur opzoeken en hun getuigenissen vastleggen.
Tenslotte zijn deze bewegingen eerder gedecentraliseerd en speelt een groot deel van de activiteiten zich af op lokale basis, eerder dan op nationaal vlak. Daarom wil project Groene Pioniers doordringen tot de werking op lokaal vlak door beroep te doen op vrijwilligers uit de bewegingen en hun lokale afdelingen.
Project Groene Pioniers ging van start in 2022. Intussen zijn reeds meer dan vijftig interviews afgenomen door vrijwilligers uit de beweging, door medewerkers van Amsab-ISG, en in het kader van studentenopdrachten. Deze interviews worden systematisch voorbereid, getranscribeerd en voorzien van context en metadata. Het eindresultaat zal geleidelijk ontsloten worden in onze online catalogus met behulp van IIIF-technologie, zodat het publiek de interviews kan terugvinden en beluisteren, en bovendien ook full-text zoeken in de transcripties.
