Wie een leven redt... (redt de hele wereld)
Annita Smit Zaltbommel (Nederland), 2024. Gekleurd en gescheurd papier. (MAS I Museum aan de Stroom – MAS.0561)
(Vrij naar de Talmoed en de Koran.)
Talloze hulporganisaties vragen aandacht voor hun goede doelen en voor de financiering ervan. Met affiches, brieven en folders roepen ze op om hen financieel te steunen.
Kunstenaar Annita Smit verwerkte het vele papier in een nieuw werk. Dat is een vorm van upcycling, maar vooral een reflectie op de veelheid van organisaties die mensen helpen, en op hun pogingen om anderen voor hun acties warm te maken.
Als je goed kijkt, herken je een aantal verenigingen. Op een afstand lijkt het kunstwerk op een reddingsboei. Die staat symbool voor de hulp die al deze verenigingen aanreiken.
Deze indrukwekkende papieren sculptuur - ca. 1,25 meter diameter – is vervaardigd uit promotiemateriaal van Antwerpse, Belgische en internationale hulporganisaties: 11.11.11 - Broederlijk Delen - Caritas - Diyanet België – Gaia - Sultan der Maanden - El Ele Hulpvereniging - Al Ikram - Arrahma Humanity - Amnesty International - Chaverim Antwerpen - Arham Yuva Seva Group - Animal Shelter: Krishna Ashram - De Joodse Centrale - Unie Vrijzinnige Verenigingen - de mens.nu - Sikhs United - Moskee Selimiye Camii - Moskee El Mohsinien - Stichting Al-Bunyaan.
Misericordia
Stephan Vanfleteren, 2024. 8x kleurafdruk op papier, loden kader (MAS I Museum aan de Stroom – MAS.0527)
Fotograaf Stephan Vanfleteren legde de essentie van de 'Acht Werken van Barmhartigheid' vast in eigentijdse stillevens.
Zijn beeldtaal tilt rituelen en taferelen op naar een universeel niveau van mededogen, genade en ontferming. Niet de daad van barmhartigheid zelf staat hier centraal, maar de persoonlijke en intieme relatie met de lijdende mens en met de leefomgeving.
I. Hongerigen te eten geven - Corpus, Veurne
II. Dorstigen te drinken geven - Transmigrant, Duinkerke
III. Naakten kleding geven - Dakloze, Oostende
IV. Vreemdelingen onderdak geven - Vluchtelingenkamp, Calais
V. Zieken verzorgen - Hartpatiënt, Dudzele
VI. Gevangenen helpen - Gedetineerde, Oudenaarde
VII. Doden begraven - Overledene, Ruddervoorde
VIII. Zorg dragen voor de natuur - Landschap, Aarde
Beeld van pelikaan die haar jongen voedt
België, ca. 1900. Marmeren beeld. (MAS I Museum aan de Stroom – MAS.0271.079)
Het medeleven en de goede daden van goddelijke figuren en heiligen, literaire personages, positieve kwaliteiten die we in een menselijke gedaante afbeelden, enz. kunnen ons aanzetten tot helpen.
Goede voorbeelden zijn niet altijd mensen. Ook de ideeën of principes zelf – denk aan zorgzaamheid, toewijding, zelfopoffering – dienen als voorbeeld. Ze worden dan voorgesteld in een makkelijk verstaanbaar beeld, zoals deze voedende pelikaan.
Een pelikaan die in haar borst prikt om haar jongen met haar bloed te voeden: in de katholieke cultuur is het sinds eeuwen een populair symbool van zelfopoffering, liefdadigheid, en hulp aan anderen, naar het voorbeeld van Christus die zich ook opofferde.
Kannon Bosatsu, de Japanse Avalokiteshvara
Japan, ca. 1670. Goudvernis op hout. (MAS I Museum aan de Stroom – AE.4822)
Boeddha Amitabha staat symbool voor de barmhartige aard van de Boeddha, die eindeloos mededogend en wijs is. Zijn helper is Avalokiteshvara, de bodhisattva van mededogen. Hij bereikte de Verlichting, maar verkoos niet op te gaan in het nirwana, om anderen te helpen hetzelfde doel te bereiken. De liefdevolle uitstraling illustreert zijn vriendelijkheid.
Ceremoniële dubbele lepel: Wunkermian (of Wa Ke Mia)
Volk: Dan, Danané (Ivoorkust), 1934. Monoxiel hout. (MAS I Museum aan de Stroom – AE.1955.0040.0012)
Eten en drinken zijn basisbehoeften. Van alle hulpverlening is voedselvoorziening nog altijd de belangrijkste vorm van liefdadigheid. Denk maar aan het (uit)delen van voedselpakketten.
Deze dubbele lepel is een prestigeobject dat hoort bij de meest gastvrije en genereuze vrouw van het dorp: de wunkerle. De grootte van de lepel illustreert de omvang van haar vrijgevigheid.
Bekijk alle beelden van dichterbij
---
Het MAS - Museum aan de Stroom is het stedelijk museum van Antwerpen dat via kunst, erfgoed en verhalen de stad, haar haven en haar verbondenheid met de wereld belicht.
